КОМПЬЮТЕР УГСРАХ | PC BUILDER

Компьютерийн систем харьцангуй энгийн бүтэцтэй. Хэдийгээр тус тусын эд анги, хадгалах төхөөрөмжүүд нь орчин үеийн шилдэг технологи, шинэ хөгжлүүдийг агуулдаг ч тэдгээрийн үндсэн үүрэг цаг хугацаанд өөрчлөгддөггүй.

Орчин үеийн PC-ийг бүрдүүлдэг эд ангиудтай танилцаж, угсралтын төслөө эхлэхэд бэлдэцгээе.

CPU буюу процессор нь компьютерт өгсөн зааврыг таны компьютерийн ойлгодог гүйцэтгэх үйлдэл рүү хөрвүүлдэг. Товч хэлбэл, программ дээр хулгана дарах, товч дарах, эсвэл текст бичих замаар команд өгөх бүрд CPU уг командыг бусад эд ангиудын ойлгодог хэлээр орчуулж, тэдгээр эд анги хариу үйлдэл үзүүлдэг.

Desktop компьютерт ашиглагддаг x86 процессорын хоёр гол үйлдвэрлэгч байдаг. Эд ангиа сонгохдоо хамгийн эхэнд гаргах шийдвэрийн нэг бол Intel эсвэл AMD процессорын алийг ашиглах вэ гэдэг юм.

CPU болон эх хавтан бол хамгийн ойр харилцан үйлчилдэг хоёр эд анги юм. Процессор эх хавтанд яв цав тохирохгүй, эсвэл эх хавтан тэр процессорт зориулагдаагүй бол ямар ч зүйл ажиллахгүй. AMD CPU нь AMD эх хавтанд, Intel CPU нь Intel эх хавтанд сууна. Тодорхой CPU-ууд нь тодорхой socket төрөл болон chipset-д таардаг. Бүтээгдэхүүний хуудсанд заавал compatibility-г шалгах хэрэгтэй.

Үйлдвэрлэгчид буруу эд ангиудыг холихоос сэргийлсэн хамгаалалт хийсэн байдаг. Гэхдээ CPU эх хавтанд тохирохгүй бол зүгээр л сууж чадахгүй — pin-ийн байрлал өөр байна. Cybercom PC Builder эсвэл combo багц худалдан авбал бид CPU болон эх хавтан таарч байгаа эсэхийг давхар шалгадаг. Гэсэн ч эд ангиуд таарч байгаа эсэхийг өөрөө нэг удаа шалгах нь ухаалаг сонголт.

Зарим эх хавтан нэмэлт боломжтой байдаг — жишээ нь CPU-г overclock хийх, нэмэлт RGB гэрэлтүүлэг гэх мэт. Хэрэв та системээ гүн судалж, гүйцэтгэлийг нь тохируулах хүсэлтэй бол нэмэлт боломжтой эх хавтан таарна.

Random Access Memory буюу RAM нь системийн түргэн санах ой болж, идэвхтэй программ болон дата-г шууд авах боломжтой байдлаар хадгалдаг. RAM-г системийн санах ой (system memory) гэж бас нэрлэдэг. RAM модуль нь эх хавтан дээрх DIMM slot-д сууна.

Системд суулгасан RAM-ийн хэмжээ болон төрөл нь системийн гүйцэтгэлд шууд нөлөөлнө. Орчин үеийн gaming desktop-д 16–32GB RAM ихэвчлэн хангалттай. RAM их бол илүү олон data-г түргэн авах боломжтой — multitasking хийхэд тустай. RAM-ийн төрөл нь эх хавтан болон процессорын архитектурт тохирсон байх ёстой. DDR4 нь хуучин стандарт, DDR5 нь одоогийн үеийнх.

GPU нь ихэвчлэн бие даасан карт хэлбэрээр ирдэг, зарим эх хавтан суулгасан GPU-той. Видео карт (ялангуяа өндөр загварын) нь мөн чанараараа тусгайлсан процессор юм. CPU шиг нэг буюу хэд хэдэн processing core-той, түргэн ажиллагаанд зориулагдсан onboard memory cache-тэй. Видео карт дээр дэлгэц холбох port байдаг.

Өндөр загварын GPU нь gaming, streaming, эсвэл media editing зорилготой систем дээр ашиглагддаг ба ихэнхдээ бусад бүх эд ангиудын нийлбэрийн үнэтэй тэнцүү байдаг. Эдгээр видео карт нь эх хавтан дээр их зай эзэлдэг бөгөөд системийн эрчим хүчний зарцуулалтыг нэлээд нэмэгдүүлдэг.

Өнөөдөр хэд хэдэн видео картын үйлдвэрлэгчид бий. Nvidia болон AMD нь GPU chip-ийн үйлдвэрлэгчид. Ихэнх видео картыг ASUS, MSI зэрэг "board partner" компаниуд эдгээр GPU-нуудын дээр өөрсдийн хөргөлт, overclocking архитектур байгуулан үйлдвэрлэдэг.

Хатуу диск 2 төрлийн байдаг. HDD (Hard Disk Drive) нь механик замаар data хадгалдаг хуучин технологи. SSD (Solid State Drive) нь integrated circuit дотор бүх data-г хадгалдаг. SSD нь HDD-с их түргэн, чимээгүй ажилладаг бөгөөд механик хэсэггүй тул эвдрэх магадлал бага. Гэхдээ SSD үнэтэй, gigabyte бүрийн үнэ илүү өндөр.

SSD-г ихэвчлэн үндсэн disk болгож үйлдлийн систем болон түгээмэл ашигладаг чухал программуудыг хадгалахад ашигладаг, хажууд нь том багтаамжтай HDD суулгаж media файлуудыг хадгална.

HDD болон 2.5-inch SSD нь эх хавтантай SATAIII холболтоор холбогддог. SSD-ийн шинэ технологи бол M.2 NVMe SSD — эх хавтан дээрх PCIe slot руу шууд холбогдож илүү хурдан data transfer, өндөр гүйцэтгэл өгдөг.

PSU буюу тэжээлийн блок нь таны компьютерийн эрчим хүчний төв юм. PSU-гүй бол PC зүгээр зогсоно. PSU нь зөвхөн эрчим хүчийг нэгтгэдэггүй — хананы залгуураас ирсэн эрчим хүчийг систем дэх олон эд ангид тохирсон watt болон voltage-руу хөрвүүлдэг.

Систем хэдэн watt шаардлагатай вэ гэдэг нь сонгосон эд ангиудаас шалтгаална. PSU wattage calculator ашиглан тооцоолж болно.

Шинэ PSU-ууд ихэвчлэн modular дизайнтай — угсрахад хялбар, кабель зохион байгуулалт цэвэрхэн. Цахилгаан болон data кабель бүх эд ангид хүрч холбогдох ёстой.

Компьютерийн кейс нь эх хавтан болон бусад эд ангиудыг бэхлэх суурь болохоос гадна суурилагдсан fan-ийн хамт агаарын урсгалыг зохион байгуулж, sensitive электроникоос халуунг гадагш зайлуулдаг.

Бүх кейс бүх эх хавтантай ажиллахгүй. Эх хавтны form factor-ийн хэмжээ маш чухал. Эх хавтныхаа form factor-ыг харгалзан үзэж, түүнийг дэмждэг кейс сонгоорой.

Ихэнх desktop PC-тэй харьцуулбал Mini-ITX болон Micro-ATX кейсүүд маш жижиг. Mini-ITX нь илүү түгээмэл сонголт. Хамгийн түгээмэл нь ATX mid-tower — Intel эсвэл AMD-ийн ихэнх эх хавтан таардаг.

Эх хавтан ATX-с илүү том болдоггүй ч танд илүү том PSU, олон case fan, dual GPU, custom liquid cooling tubing зэрэг хэрэгтэй бол том кейс шаардлагатай болно.

Агаар vs шингэн хөргөлтийн маргаан 10-аад жил үргэлжилж байна. Анх удаа PC угсарч байгаа бол хоёр хөргөлтийн давуу болон сул талыг сайн бодож үзэх хэрэгтэй.

Агаарын хөргөлт нь стандарт бөгөөд heat sink болон fan-аас илүү энгийн зүйл байхгүй. Case fan-ыг залгаад, heat sink-ийг CPU дээр хэдэн шурагаар суулгахад л болно. PC-ээ overclock хийхгүй бол агаар хөргөлт хангалттай.

Хэрэв та эд ангиа overclock хийж, хязгаараас нь халих дуртай бол custom PC-ээ шингэнээр хөргөхийг зөвлөнө. Бэлэн шингэн хөргөлтийн kit (AiO) нь эхлэгчдэд хамгийн сайн — зөвхөн суулгах шаардлагатай, дүүргэх зовлонгүй. Radiator болон block-ыг PC дотор суулгаад бэлэн.

Туршлагатай угсрагчдын хувьд бие даасан эд ангиудаас бүрдсэн DIY water cooling kit илүү уян хатан. Стандарт kit нь radiator, hose, pump, water block, reservoir, fan-аас бүрдэнэ. Эдгээрийг угсарсныг loop гэж нэрлэдэг — машины хөдөлгүүрийн доор байдагтай төстэй.

Тийм, UPS (Battery Backup) нэмэх нь ухаалаг шийдвэр. Ялангуяа gaming, ажил, эсвэл чухал зорилгоор PC-ээ ашигладаг бол. UPS нь цахилгаан тасалдсан үед нөөц эрчим хүч өгч системийг гэнэт унтрахаас хамгаалж, data алдах эсвэл техник эвдрэхээс сэргийлдэг. Мөн эх хавтан, GPU зэрэг sensitive эд ангиудыг цахилгааны хэлбэлзэлээс хамгаалдаг. UPS сонгохдоо custom build-ийнхээ эрчим хүчний шаардлагыг дэмжих чадвартай эсэхийг шалгах хэрэгтэй — PSU wattage calculator ашиглан тооцоолж болно.